Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun kapsamındaki şikayet ve ihbarların işleme konulabilmesi için;

Şikayet ve ihbarlar bizzat veya dilekçe ile başvurularak Bakanlığımıza/Başkanlığımıza yapılması; şayet elektronik ortam üzerinden şikayet ve ihbarda bulunulacak ise bunun da Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER)
 üzerinden yapılması gerekmektedir.

Merak ettiğiniz diğer konular için:



Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi
 
 
SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASIN
KORUNMASI  SÖZLEŞMESİ(*)

 

Paris, 17 Ekim 2003

MISC/2003/CLT/CH/14

 

Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi

Aşağıda kısaca UNESCO olarak anılacak olan,  Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür 

Teşkilatının  Paris’te  Yirmidokuz Eylül-Onyedi Ekim  İkibinüç tarihleri  arasında  toplanan 

32.Genel Konferansı,

 

İnsan hakları alanında mevcut  uluslararası belgelere, özellikle 1948 İnsan Hakları Evrensel

Bildirgesine, 1966

 Ekonomik, Sosyal, Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesine, 1966 Medeni  ve Siyasal

Haklar Uluslararası

 Sözleşmesine  atıfta bulunarak,

 

1989 UNESCO Geleneksel Kültür ve Folklorun Korunması Tavsiye Kararında, 2001 UNESCO

Kültürel Çeşitlilik Evrensel Bildirgesinde ve Kültür Bakanları Üçüncü Yuvarlak Masa

Toplantısında kabul olunan  2002 İstanbul

Bildirgesinde vurgulandığı gibi, somut olmayan kültürel mirasın, kültürel çeşitliliğin potası ve

sürdürülebilir kalkınmanın güvencesi olarak önemini  gözönünde tutarak,

 

Somut olmayan kültürel miras ile somut  kültürel ve doğal miras arasındaki köklü  karşılıklı

bağlılığı göz önünde bulundurarak,

 

Küreselleşme ve sosyal değişim süreçlerinin, topluluklar arasında diyalogu yenileme

koşullarını oluşturmakla birlikte,  hoşgörüsüzlük olgusunun yaptığı gibi,  özellikle   korumaya

yönelik kaynakların yetersizliğinden dolayı,

 somut olmayan kültürel mirasla ilgili bozulma,  yokolma veya yıkılma gibi ciddi tehditleri 

arttırdığını kabul ederek,

 

İnsanlığın somut olmayan kültürel mirasının korunması  konusunda evrensel   istenç ile bir 

ortak  kaygının varlığının  farkında olarak,

 

Toplulukların, özellikle yerli toplulukların, grupların ve bazı durumlarda bireylerin somut

olmayan kültürel mirasın üretimi, korunması, bakımı  ve yeniden yaratılması konusunda

önemli rol oynadıklarını, böylece kültürel çeşitliliği ve insan yaratıcılığını zenginleştirdiklerini

kabul ederek,

 

UNESCO’nun, başta 1972  tarihli Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Koruma Sözleşmesi olmak

üzere  kültürel mirasın korunması konusunda norm oluşturucu belgeler hazırlama yolundaki 

çalışmalarının  geniş etkileri bulunduğunu not ederek,

 

Somut olmayan kültürel mirasın korunması konusunda  henüz, bağlayıcılığı olan  hiçbir çok

taraflı   metin bulunmadığını  ayrıca not ederek,

 

Kültür ve doğa mirasıyla   ilgili  mevcut  uluslararası anlaşmaların, tavsiyelerin ve kararların,

somut olmayan kültürel mirasa ilişkin yeni hükümlerle etkili bir şekilde zenginleştirilmesi ve

tamamlanması gerektiğini

düşünerek, 

 

Somut olmayan kültürel mirasın önemi ve  korunması  konusunda, özellikle yeni kuşakların

daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini göz önünde bulundurarak,

 

Uluslararası topluluğun, Sözleşmeye Taraf Devletlerle birlikte işbirliği ve karşılıklı

yardımlaşma ruhu içinde bu mirasın korunmasına katkıda bulunması gerektiğini göz önünde

bulundurarak,2

 

UNESCO’nun somut olmayan kültürel mirasla ilgili programlarını, özellikle İnsanlığın Sözlü ve

Somut Olmayan Mirasının Başyapıtları Bildirgesini  hatırlayarak,

 

Somut olmayan kültürel mirasın, insanları birbirlerine yakınlaştırıcı ve onlar arasında değiş

tokuşu ve anlayışı sağlayıcı,  paha biçilmez  rolünü gözönünde bulundurarak,

 

2003 Ekim’inin on yedinci gününde işbu Sözleşmeyi   kabul etmiştir.

I.  Genel Hükümler

 Madde 1: Sözleşmenin Amaçları

İşbu Sözleşmenin amaçları şunlardır:

 

a)somut olmayan  kültürel mirası korumak;

 

b)ilgili  toplulukların, grupların ve bireylerin  somut olmayan kültürel mirasına saygı

göstermek;

 

c)somut olmayan kültürel mirasın önemi konusunda yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde 

duyarlılığı

arttırmak ve karşılıklı değerbilirliği  sağlamak;

 

d) uluslararası işbirliği ve yardımlaşmayı sağlamak.

 

 

Madde 2: Tanımlar

Bu Sözleşmenin amaçları bağlamında,

 

1. “Somut olmayan kültürel miras” toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin,

kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, 

bilgiler, beceriler ve bunlara  ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekanlar- anlamına gelir.

Kuşaktan kuşağa aktarılan bu somut olmayan kültürel miras, toplulukların ve grupların

çevreleriyle, doğayla ve tarihleriyle etkileşimlerine bağlı olarak, sürekli biçimde yeniden

yaratılır ve bu onlara  kimlik ve devamlılık duygusu verir; böylece kültürel çeşitliliğe ve insan

yaratıcılığına duyulan saygıya katkıda bulunur.   İşbu Sözleşme bağlamında, sadece,

uluslararası insan hakları belgeleri esaslarına uyan ve toplulukların, grupların ve bireylerin

karşılıklı saygı gereklerine ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerine uygun olan  somut olmayan

kültürel miras göz önünde tutulacaktır.

 

2. Yukarıda 1. fıkrada tanımlanan “somut  olmayan kültürel miras”, özellikle  aşağıdaki

alanlarda

 belirir:

 

a) Somut olmayan kültürel mirasın aktarılmasında taşıyıcı  işlevi gören dille birlikte sözlü

gelenekler ve anlatımlar;

b) Gösteri sanatları;

 

c) Toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler;

 

d) Doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar;

 

e) El sanatları geleneği.

 

3. “Koruma” terimi, somut olmayan kültürel mirasın yaşayabilirliğini güvence altına alma

anlamına gelir; buna kimlik saptaması, belgeleme, araştırma, muhafaza, koruma, 3

geliştirme, güçlendirme ve özellikle okul içi  ya da okul dışı  eğitim aracılığıyla kuşaktan

kuşağa aktarma  olduğu  kadar,   bu kültürel mirasın  değişik yanlarının  canlandırılması

dahildir.

 

4. “Taraf Devletler” Sözleşmeyle  bağlı  olan  ve  Sözleşmenin yürürlükte bulunduğu

Devletlerdir.

 

5. Sözleşme 33. maddede gönderme yapılan ve işbu Sözleşmeye o maddede belirtilen

koşullara uygun biçimde Taraf olan  topraklara  aynen uygulanır. Bu bağlamda “Taraf 

Devletler ” terimi  mezkur topraklara da  atıfta bulunmaktadır.

Madde 3:Başka  Uluslar Arası  Belgelerle  İlişki

Bu Sözleşmenin hiçbir  hükmü,

 

a) 1972  Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına  ilişkin Sözleşme gereğince

dünya mirasına dahil oldukları ilan olunan   ve somut olmayan bir kültürel miras

biriminin doğrudan bağlı  bulunduğu malların statüsünü  değiştirecek  veya

koruma düzeyini  azaltacak biçimde ; ya da

 

        b) Taraf Devletlerin  telif haklarına veya ekolojik ve biyolojik kaynaklarının kullanımına

ilişkin  uluslararası belgelerden doğan haklarını ve yükümlülüklerini  etkileyecek 

şekilde  yorumlanamaz.

II. Sözleşmenin Organları

Madde 4:  Taraf Devletler  Genel Kurulu

1.İşbu Sözleşme ile bir Taraf Devletler Genel Kurulu oluşturulmuştur; buna aşağıda “Genel

Kurul”denilecektir.   Genel Kurul,  işbu Sözleşmenin  egemen organıdır.

 

2.Genel Kurul, iki yılda bir olağan olarak toplanır. Genel Kurulun  karar alması veya 

Hükümetler arası Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Komitesinin veya Taraf

Devletlerin üçte birinin  çağrısı üzerine   olağanüstü  toplantı yapılabilir.

 

3. Genel Kurul, kendi İç Tüzüğünü  kabul eder.

 

Madde 5: Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması     

                  Hükümetlerarası Komitesi                                 

1.UNESCO nezdinde bir  somut olmayan kültürel mirasın  korunması hükümetler arası

Komitesi kurulmuştur;  buna aşağıda “Komite” denilecektir . Komite, bu Sözleşme 34.

madde uyarınca yürürlüğe girdikten sonra,    Taraf Devletler Genel Kurulunca seçilecek    18

Taraf Devletin temsilcilerinden  kurulu olacaktır

 

2.Sözleşmeye Taraf Devlet  sayısı 50 olunca Komite üye sayısı 24’e yükseltilecektir.

 

 Madde 6:  Komite Üyelerinin Seçimi ve Görev Süreleri

1.Komite üyesi  Devletlerin seçimi hakça   coğrafi dağılım ve  dönüşüm ilkelerine göre

yapılır.

 

2.Komiteye üye  Devletler, 4 yıllık bir görev süresi için, Genel Kurul olarak toplanacak

Sözleşmeye Taraf Devletler tarafından seçilir.

 

3.Bununla birlikte,  birinci seçim döneminde seçilen Komite üyesi Devletlerin yarısının görev

süresi iki yıl ile sınırlıdır. Bu Devletler birinci seçimde   kurayla belirlenir.

  4

4. Komiteye üye Devletlerin yarısı,  her iki yılda bir Genel Kurul tarafından yenilenir.

 

5.Genel Kurul, boş üyelikleri doldurmak için gerekli sayıda  Devleti üyeliğe seçer.

 

6.Komite üyesi bir  Devlet,  art arda iki görev süresi için seçilemez.

 

7. Komitesi üyesi  Devletler, kendilerini temsil etmek için, somut olmayan kültürel mirasın 

çeşitli alanlarında nitelikli  kişileri seçerler.

 

Madde 7:  Komitenin Görevleri

  

İşbu Sözleşme tarafından verilmiş başka yetkilere  zarar vermemek koşuluyla  Komitenin

görevleri şunlardır:

 

a) Sözleşmenin amaçlarını desteklemek, bu amaçların uygulamaya

geçirilmesini özendirmek ve  izlemek;

b)  İyi örnek uygulamalar konusunda rehberlik etmek ve somut olmayan

kültürel mirasın korunması önlemleri konusunda tavsiyelerde bulunmak;

c) 25. Maddeye uygun olarak Fon kaynaklarının kullanımı konusunda bir

taslak   hazırlamak ve  Genel Kurulun onayına sunmak;

d) 25. Maddeye  uygun olarak kaynaklarını arttırma yollarını aramak ve bu

amaçla   gerekli önlemleri almak;

e) Sözleşmenin hayata geçirilmesi için uygulama yönergeleri hazırlamak ve

bunları Genel Kurul’un onayına sunmak;

f)  29. Maddeye uygun olarak Taraf Devletler tarafından sunulan raporları

incelemek ve Genel Kurul için bunları özetlemek;

g) Taraf Devletlerin sunduğu talepleri incelemek ve Komite tarafından

saptanarak Genel Kurul tarafından onaylanacak ölçütlere göre:

i) 16, 17 ve 18. maddelerde kayıtlı  listeye yazım ve   teklifler hakkında

karar   vermek;

ii) 22. madde uyarınca  uluslararası yardım  tahsisi konunda karar vermek.

 

Madde 8:  Komitenin Çalışma Yöntemleri

1. Komite, Genel Kurula karşı sorumludur. Bütün uygulamaları ve kararları hakkında 

Genel Kurula  rapor verir.

 

2. Komite, kendi iç tüzüğünü  üyelerinin üçte iki çoğunluğu ile  belirler.

 

3. Komite, görevlerini  yerine getirmek için geçici süre ile uygun gördüğü  göreve

özel  danışma  organlarını kurabilir.

 

4.  Komite, belirli konularda danışmak amaciyle, toplantılarına somut olmayan

kültürel mirasın çeşitli alanlarında yetkili olan  herhangi bir özel ya da resmi   

kuruluşu veya  özel kişiyi  davet edebilir.

 

Madde 9: Danışsal  Örgütlerin  Akreditasyonu 

1. Komite, somut olmayan kültürel miras alanında yetkileri kabul edilmiş olan

hükümet dışı kuruluşların   Komiteye akredite edilmesini Genel Kurul’a önerir. Bu

örgütlerin  danışsal görevleri bulunacaktır.

 

2.  Komite, aynı zamanda bu  akreditasyona ilişkin ölçüt ve  usulleri de Genel Kurul’a

önerir.5

Madde 10: Sekreterya

1. UNESCO  Sekretaryası  Komiteye  destek sağlayacaktır.

 

2. Sekretarya, Komite ve Genel Kurul’un belgelerini ve Komite toplantılarının gündem

taslağını hazırlar, alınan kararların yürürlüğe koyulmasını sağlar.

 

III.  Ulusal Düzeyde Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması

Madde 11: Taraf Devletlerin Rolü

           

Her Taraf Devlet,

 

a.  Kendi toprağı üzerinde bulunan somut olmayan kültürel mirasın korunmasını

güvence altına  almak için gerekli önlemleri alacaktır;

 

b. 2. maddenin 3. fıkrasında belirtilen koruma önlemleri arasından, kendi toprağı

üzerinde bulunan  somut olmayan kültürel mirasın çeşitli öğelerini grupların,

toplulukların  ve ilgili Hükümet dışı kuruluşların  katılımıyla,  belirleyecek ve

tanımlayacaktır.

 

Madde 12: Envanterler

1. Her Taraf Devlet, korumak için tesbit amaciyle   kendi toprağı üzerindeki  somut

olmayan kültürel mirasın bir veya daha fazla envanterini,   kendi durumuna uygun

olacak biçimde hazırlar. Bu envanterler düzenli olarak güncelleştirilir.

 

2.Her Taraf Devlet 29. Madde gereğince devresel raporunu  Komite’ye sunduğunda, 

bu envanterlerle ilgili bilgileri de verir.

 

Madde 13: Diğer Koruma  Önlemleri

           

Her Taraf Devlet kendi toprağı üzerindeki somut olmayan kültürel mirasın korunmasını,

gelişmesini ve değer kazanmasını güvence altına almak amacıyla aşağıdaki hususları

gerçekleştirmeğe gayret eder :

 

a)  Toplum içinde somut olmayan kültürel mirasın işlevinin değer kazanması

yönünde bir genel politika benimsemek ve planlama programlarına bu

mirasın korunmasını dahil etmek;

b) kendi toprağı üzerindeki somut olmayan kültürel mirasın korunması

konusunda  bir veya daha fazla yetkili kurum belirlemek  ya da  kurmak;

c)  özellikle tehlike altındaki somut olmayan kültürel miras konusunda, somut

olmayan kültürel mirasın etkili bir şekilde korunması için bilimsel, teknik

ve sanatsal incelemeleri ve araştırmaya ilişkin  yöntembilimini

özendirmek;

d)  Aşağıdaki hususları amaçlayan uygun yasal, teknik, idari ve mali 

önlemler almak:

(i) Somut olmayan mirasın eğitimi ve idaresi ile ilgili kurumların

oluşturulmasını özendirmek ve bu mirasın  sunum ve anlatımına ayrılmış

yerlerde geleceğe iletilmesini sağlamak;

(ii) bu mirasa ulaşılmasını düzenleyen, mirasın kendine özgü   geleneksel

uygulamalarına  saygı göstererek,  somut olmayan kültürel mirasa

ulaşılmasını güvence altına almak;

(iii)  somut olmayan kültürel miras konusunda dokümantasyon  merkezleri

kurmak ve buralara ulaşılmasını kolaylaştırmak.

 

 Madde 14: Eğitim, Duyarlılığın ve Kapasitenin Güçlendirirlmesi

 

Her Taraf  Devlet, uygun tedbirlerle  şu hususları  gerçekleştirmeye gayret eder:6

 

a)somut olmayan kültürel mirasın tanınmasını, buna saygı duyulmasını ve

geliştirilmesini özellikle  aşağıda belirtilen önlemlerle  sağlamak:

     (i)   toplumun genelini ve özellikle gençleri  hedefleyen eğitici, duyarlılığı

      arttırıcı  ve bilgilendirici programlar  düzenlemek;

   (ii)  ilgili topluluklar ve gruplar içinde  belirli eğitim ve yetiştirme  programları

düzenlemek;

   (iii) somut olmayan kültürel mirasın korunması için özellikle yönetim ve bilimsel

araştırma gibi alanlarda kapasite güçlendirici etkinlikler düzenlemek;

     (iv) bilginin kuşaktan kuşağa geçişini okul dışı olanaklarla sağlamak;

b) kamuoyunu bu mirasa yönelen tehditler ve işbu Sözleşme gereğince yapılan

etkinlikler konusunda  bilgilendirmek;

c) somut olmayan kültürel mirasın anlatımı için gerekli olan doğal alanların ve

belleğe ilişkin  mekanların korunması için  eğitim verilmesini  teşvik etmek.

Madde  15: Topluluk, Grup ve Kişilerin Katılımı

 

Her Taraf Devlet, somut olmayan kültürel mirasın korunması etkinlikleri çerçevesine, 

toplulukların, grupların ve gerekli durumlarda bu mirası yaratan, sürdüren ve nakleden 

bireylerin, mümkün olan en geniş biçimde katılımlarını sağlamaya    ve  bunların yönetime

etkin olarak  iştiraklerini gerçekleştirmeye gayret   eder.

 

IV. Uluslar Arası Düzeyde Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması

Madde 16: İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi

1.  Komite, somut olmayan kültürel mirası daha gözle görülür kılmak, önemi konusunda

bilinçlenmeyi sağlamak  ve kültürel çeşitliliğe saygı içinde diyalogu desteklemek için, ilgili

Taraf Devletlerin teklifi üzerine, insanlığın somut olmayan kültürel mirasının temsili bir

listesini hazırlar, güncelleştirir ve yayımlar.

 

2. Komite, bu listenin oluşturulması, güncelleştirilmesi ve yayımı ile ilgili  ölçütleri

hazırlar ve Genel Kurulun onayına  sunar.

 

Madde 17: Acil Koruma Gerektiren  Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi

1.Komite, uygun koruma önlemlerini almak amacıyla, bir Acil Koruma Gerektiren Somut

Olmayan Kültürel Miras Listesi hazırlar, güncelleştirir ve yayımlar ve ilgili Taraf  Devletin 

talebi üzerine bu mirası listeye  kaydeder.

 

2.Komite, bu listenin oluşturulması, güncelleştirilmesi ve yayımı ile ilgili  ölçütlerini hazırlar

ve Genel Kurula sunar.

 

3.Çok acil durumlara ilişkin nesnel ölçütlerin Komite’nin talebi üzerine Genel Kurul

tarafından   onaylanması koşuluyla, Komite, ilgili Taraf  Devlete danışmak suretiyle  bir

miras  kalemini, 1. fıkrada belirtilen listeye kaydedebilir.

 

Madde 18:  Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Programları, Projeleri ve

 Etkinlikleri

1.  Komite, gelişmekte olan ülkelerin özel ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak,    Taraf

Devletlerce sunulan öneriler  temelinde,   Komite tarafından   tanımlanıp Genel Kurul

tarafından onaylanan ölçütlere uygun biçimde, peryodik olarak,  mirasın korunmasına

yönelik ulusal, bölgesel veya yerel  karakterli, Sözleşmenin  hedef ve ilkelerini en iyi şekilde

yansıtan program, proje ve etkinlikleri seçer ve destekler.

2.  Komite, bu amaçla, Taraf Devletlerin önerilerin hazırlanması için uluslar arası yardım

taleplerini alır,

inceler ve onaylar.7

3.  Komite, kendisi tarafından saptanacak yöntemlerle iyi örnek uygulamalarına ilişkin

bilgileri yaymak suretiyle anılan projelerin, programların ve etkinliklerin hayata

geçirilmesine   eşlik eder.

V. Uluslar Arası İşbirliği ve Yardım

Madde 19- İşbirliği

 

1.İşbu Sözleşme bağlamında, uluslararası  işbirliği; diğerleri yanında  bilgi ve tecrübe değiş

tokuşunu, ortak  girişimleri, ve somut olmayan kültürel mirası koruma çabalarında Taraf

Devletlere yardımcı olacak bir yardım  mekanizmasını kurmayı içerir.

 

2.Taraf Devletler, kendi ulusal mevzuatlarına, örf ve adet hukukuna ve uygulamalarına 

halel gelmeden,  somut olmayan kültürel mirasın korunmasının insanlığın genel çıkarı 

olduğunu kabul ederler ve bu amaçla birbirleriyle ikili, alt bölgesel, bölgesel  ve

 uluslararası çerçevede   işbirliği yapmayı  üstlenirler.

 

Madde 20- Uluslar Arası Yardımın Amaçları

Uluslararası yardım şu amaçlarla  sağlanabilir:

 

       (a) Acil koruma gerektiren somut olmayan kültürel miras Listesine kayıtlı mirasın

korunması;

 

       (b) 11 ve 12. Maddeler bağlamında   envanterler hazırlanması;

 

       (c)Somut olmayan kültürel mirasın korunması amacına yönelik, yöresel, bölgesel ve

ulusal düzeyde sürdürülen programların, projelerin ve etkinliklerin  desteklenmesi;

 

       (d)Komitenin gerekli görebileceği herhangi bir başka amaç.

 

Madde 21-Uluslar Arası Yardımın Biçimleri

 

Komite tarafından Taraf Devlete verilen yardım, 7. Maddede öngörülen uygulama

yönergelerine ve  24. Maddede sözü edilen anlaşmaya  göre yapılır  ve şu biçimlerde olabilir:

 

(a)    korumanın  çeşitli yönlerine ilişkin incelemeler;

 

(b)    uzman ve uygulayıcı sağlanması;

 

(c)    gerekli tüm personelin eğitimi;

 

(d)    norm oluşturucu metinlerin ya da başka önlemlerin düzenlenmesi;

 

(e)    altyapı oluşturulması ve  işletilmesi;

 

(f)      donatım ve beceri sağlanması;

 

(g) gerektiğinde, düşük faizli borç ve bağış dahil olmak üzere başka mali ve teknik

yardım biçimleri.

 

Madde 22- Uluslar Arası Yardımın Koşulları

1.Komite uluslararası yardım taleplerini inceleme usulünü tespit edecek ve taleplerin,

alınması öngörülen önlemler, gereken müdaheleler ve bunların maliyetinin hesaplanması  

gibi  hangi unsurları   içermesi gerektiğini belirleyecektir.

 

2.Acil durumlarda, yardım talepleri Komite tarafından öncelikli olarak incelenecektir.8

 

3. Komite  karar verebilmek için   gerekli gördüğü  inceleme ve danışmaları yapar.

 

Madde 23- Uluslar Arası Yardım Talepleri

 

1.Her Taraf Devlet topraklarındaki somut olmayan kültürel mirasın korunması için

Komiteden uluslar arası yardım

talebinde bulunabilir.

 

2.İki ya da daha fazla Taraf  Devlet  böyle bir talebi ortaklaşa sunabilir.

 

3.Talepler 22. Maddenin 1. fıkrasında  yazılı  bilgileri ve gerekli belgeleri içerir.

 

Madde 24-  Yardımdan Yararlanan Taraf  Devletlerin Rolü

1. Sözleşmenin hükümleri gereğince, tahsis olunan uluslararası yardım, yardımdan

yaralanan Taraf  Devlet ile Komite arasında yapılacak  bir anlaşmaya göre yürütülür.

 

2. Genel  kural olarak, yardımdan yararlanan Taraf  Devlet, kendi kaynaklarının   müsaadesi

nisbetinde, uluslar arası yardım sağlanan koruma önlemlerinin  maliyetini paylaşır.

 

3. Yardımdan yararlanan Taraf Devlet, somut olmayan kültürel mirasın korunması için

sağlanan yardımın  kullanımı  hakkında   Komiteye bir rapor sunar.

 

VI. Somut Olmayan Kültürel Miras Fonu

               

 Madde 25- Fonun Niteliği ve Kaynakları

1.  Aşağıda “Fon” olarak adlandırılacak olan bir “Somut Olmayan Kültürel Mirası Koruma

Fonu”   oluşturulmuştur.

 

2.“Fon” UNESCO’nun Finans  Yönetmeliğine uygun biçimde  emanet fonlarından oluşur

 

3.Fon’un kaynakları şunları içerir:

 

  (a)   Taraf  Devletler tarafından yapılan  katkılar;

  (b)   UNESCO Genel Konferansı tarafından bu amaçla  tahsis edilen fonlar;

   (c) aşağıda belirtilenler tarafından yapılabilecek bağışlar, hediyeler, vasiyetler:

               (i) diğer devletler;

 

             (ii) Birleşmiş Milletler sisteminin örgütleri ve programları, özellikle Birleşmiş Milletler

Kalkınma Programı ve diğer uluslararası örgütler;

 

               (iii) Özel ya da kamu  kurumları ya da bireyler.      

   (d) Fon kaynaklarına  ödenen faizler;

 

   (e) Fon için toplanan paralar ve Fon   yararına düzenlenen etkinliklerden  sağlanan girdiler;

 

   (f) Komite tarafından  hazırlanacak Fon yönetmeliklerinin müsaade ettiği  diğer kaynaklar.

 

4.Komite bu  kaynakları  Genel Kurul tarafından  belirlenmiş rehber esaslarına uygun olarak

harcar.

 

 5.Komite, genel amaçlar için veya  kendisi tarafından onaylanmış proje olması koşuluyla  belli

projelere ilişkin özel amaçlı katkıları veya başka yardımları  kabul edebilir.

 

6.Fon’a yapılan katkılar, işbu Sözleşmenin amaçlarıyla uyuşmayan hiçbir politik, ekonomik

veya başka  koşulla ilişkilendirilemez.9

   Madde 26- Taraf Devletlerin  Fona Katkıları

 

1.Sözleşmeye Taraf Devletler, herhangi bir ek gönüllü katkıyı olumsuz yönde etkilememek 

koşuluyla,   Fon’a en az her iki yılda bir  ödeme yapmayı üstlenirler. Katkı, tüm Devletlere

uygulanabilir eşit oran biçiminde Genel Kurul tarafından belirlenecektir. Genel Kurul’un bu

kararı bu maddenin 2. paragrafında sözü edilen beyanı yapmamış olan, toplantıya katılan ve

oy veren Taraf  Devletlerin çoğunluğu tarafından alınır. Taraf Devletlerin katkı payı hiç bir

şekilde  UNESCO’nun  normal bütçesine yaptığı katkının  %1’ni aşamaz.

 

2.Bununla birlikte, Sözleşmenin 32. ya da 33. Maddesinde belirtilen  her  Devlet,  onay,

kabul, uygun görme ya da katılma  belgelerinin tevdii sırasında işbu Maddenin 1. fıkrasının

kendisini bağlamayacağını beyan edebilir.

 

3.Bu Maddenin 2. fıkrasında sözü edilen beyanı yapmış olan Taraf Devlet, anılan beyanı

UNESCO Genel Müdürüne yapacağı bir bildirimle geri çekmeye gayret edecektir. Bununla

birlikte, beyanın geri çekilmesi, Devletin ödeyeceği katkı payını, Genel Kurulun bir sonraki

oturumunun açıldığı tarihe kadar etkilemez. 

 

4. Komitenin çalışmalarını etkili bir biçimde planlayabilmesi için, işbu Maddenin 2. fıkrasında

kayıtlı bildirimde bulunmuş olan  işbu Sözleşmeye Taraf  Devletlerin katkıları en az iki yılda

bir düzenli bir biçimde ödenmeli ve bu Maddenin 1.fıkrası ile bağlı bulunmuş olsalar da,

ödemeleri gerekecek katkıya mümkün olduğu ölçüde yakın olmalıdır.

5. O yılın ve hemen bir önceki takvim yılının zorunlu ya da gönüllü katkısını  vaktinde

ödememiş olan Sözleşmeye  Taraf her Devlet,  Komite üyesi  seçilemez; bu koşul birinci

seçimde uygulanmaz. O sırada Komite üyesi olan böyle bir Devletin görev süresi

Sözleşmenin 6. Maddesinde  kayıtlı seçimlerle sona erer.

Madde 27-Fona Ek Gönüllü Katkılar

26. Maddede öngörülenlere ek olarak Fona gönüllü katkı yapmak isteyen Taraf Devletler,

Komitenin çalışmalarını buna göre planlayabilmesi için, en kısa zamanda bu konuda 

Komiteye bilgi verirler.

Madde 28-   Uluslar Arası Bağış  Toplama Kampanyaları

Taraf Devletler UNESCO’nun himayesinde Fon yararına düzenlenen  uluslar arası   bağış

toplama kampanyalarına  mümkün olduğu ölçüde destek olmalıdırlar.

VII. Raporlar

Madde 29: Taraf Devletin  Raporları

 

Taraf Devletler Komite tarafından belirlenen  biçimlerde ve zaman dilimlerinde Sözleşmenin

etkin bir şekilde uygulanması için gereken yasa, tüzük ve yönetmelik düzenlemelerini içeren

raporlarını Komiteye sunarlar.

 

Madde 30: Komite’nin Raporları

1.Komite, Taraf Devletlerin 29. maddede sözü edilen  etkinliklerini ve raporlarını esas alan

 bir raporu her oturumunda Genel Kurula sunar.

 

2.Bu rapor UNESCO Genel Konferansı’nın bilgisine sunulur.

VIII. Geçici Hükümler    

 

Madde 31: İnsanlığın  Somut Olmayan ve Sözel   Kültürel Mirasının Başyapıtları İlanı ile İlişki

  10

1.Komite, işbu Sözleşme yürürlüğe girmeden  ilan edilmiş olan “İnsanlığın Somut Olmayan 

ve Sözel Kültürel Mirasının Başyapıtları”nı   İnsanlığın Somut Olmayan   Kültürel Mirasının

Temsili Listesi’ne dahil eder.

 

2.   Bu kalemlerin  İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne dahil

edilmesi, 16. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca karar verilmiş olan, daha sonraki yazılımların

ölçütlerini  hiçbir şekilde  etkilemez.

 

3.İşbu Sözleşme yürürlüğe girdikten sonra hiçbir İlan yapılamaz.

 

XI. Son Hükümler

Madde 32- Onay,  Kabul ya da Uygun Görme

1.Bu Sözleşme, UNESCO’ya Üye Devletlerin kendi anayasal usulleri doğrultusunda 

onaylanır  kabul  edilir ya da uygun görülür,  

2. Onay, kabul ya da uygun görme belgeleri UNESCO Genel Müdürü nezdine tevdi olunur. 

                                              

Madde 33: Katılma

1.Bu Sözleşme, UNESCO üyesi olmayan, UNESCO Genel Konferansı tarafından katılmaya

davet edilmiş  olan devletlerin  katılımına  açıktır.

 

2.Bu Sözleşme, Birleşmiş Milletler tarafından içişlerinde  kendilerini tam olarak

yönetebilecekleri  tanınmış,ancak Genel Kurul’un 1514 (XV) kararı uyarınca tam

bağımsızlığını kazanmamış, işbu Sözleşmenin belirlediği  konularda  antlaşma yapma  dahil,

bu konularda yetkisi tanınmış  toprakların katılmasına da  açıktır.

 

3. Katılma belgeleri  UNESCO Genel Müdürü nezdine tevdi edilir.

 

Madde 34: Yürürlük

 

Bu Sözleşme, sadece onay,  kabul, uygun görme ya da katılım belgelerini  o tarihte ya da o

tarihten önce tevdi etmiş  Devletler bakımından,  otuzuncu onay, kabul, uygun görme ya da

katılım  belgesinin tevdii tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer. Herhangi bir başka Taraf

Devlet bakımından  onay, kabul, uygun görme ya da katılma belgesinin  tevdii tarihinden  üç

ay sonra yürürlüğe girer.

 

Madde 35: Üniter Olmayan ya da Federatif Anayasalı Sistemler

Aşağıdaki şartlar üniter olmayan ya da federatif anayasa sistemlerine sahip Taraf Devletlere 

uygulanır:

 

(a) Bu Sözleşme hükümlerinin  federal ya da merkezi yasama gücünün yasal yetki

alanının içinde bulunanlar tarafından uygulanması  bakımından,  federal ya da

merkezi hükümetin yükümlülükleri, federal olmayan Taraf  Devletlerinki ile aynı

olacaktır.

(b)  Bu Sözleşme hükümlerini uygulayacak olan, ancak federasyonun anayasal sistemi

bakımından yasal önlemler almak zorunda bulunmayan  bireysel kurucu Devletler,

ülkeler,eyaletler ya da  kantonlar bakımından, federal hükümet, bu Devletlerin,

ülkelerin, eyaletlerin ya da kantonların yetkili makamlarını anılan hükümlerden 

haberdar eder ve bunların kabulü yönünde  tavsiyede bulunur.

 

Madde 36: Fesih

1.  Her Taraf  Devlet, Sözleşmeyi feshettiğini  bildirme yetkisine sahiptir.

 

2.  Fesih  UNESCO Genel Müdürüne tevdi edilecek yazılı bir bildirimle  yapılır.11

 

3. Fesih, fesih belgesinin teslim alınmasından on iki ay sonra yürürlüğe girer.Bu durum

ayrılan Taraf Devletin 

parasal yükümlülüklerini ayrılışının yürürlüğe girdiği tarihe kadar hiçbir şekilde etkilemez.

 

Madde 37: Sözleşmenin Tevdi Edildiği  Makamın  Görevleri

UNESCO Genel Müdürü  bu Sözleşmenin tevdi edildiği  makam olarak,  Örgütün Üye

Devletlerine, 33. maddede belirtilen Örgüte üye olmayan Devletlere, Birleşmiş Milletlere 32.

ve 33. maddelerde sözü edilen  her onay, kabul, uygun görme ya da katılma belgesinin ve

36. Maddede  değinilen fesih  belgesinin  tevdiini  bildirir.

 

Madde 38: Değişiklikler

1.Her Taraf Devlet, Genel Müdüre yapacağı yazılı bir bildirim ile Sözleşmenin değiştirilmesini

önerebilir. Genel Müdür bu bildirimi  bütün Taraf Devletlere duyurur.Bu bildirimin

duyurulmasından  sonraki altı ay içerisinde Taraf Devletlerin en az  yarısından fazlası talep

lehinde cevap verirse, Genel Müdür bu öneriyi bir sonraki Genel Kurul oturumuna

görüşülmek ve mümkünse  kabul edilmek  üzere sunar.

 

2.Değişiklikler toplantıya katılan ve oy veren Taraf Devletlerin  üçte iki çoğunluğuyla   kabul

edilir.

 

3.Değişiklikler kabul edildikten sonra  Taraf  Devletlerin onay,  kabul, uygun görme ya da 

katılımına sunulur.

 

4. Değişiklikler, sadece bunu onaylayan, kabul eden, uygun gören veya katılan   Taraf 

Devletler bakımından, bu maddenin 3. fıkrasında sözü edilen belgelerin  Taraf Devletlerin

üçte ikisi tarafından  tevdiinden üç ay sonra yürürlüğe girer. Bundan sonra, sözü edilen

değişiklik, bu değişikliği onaylayan, kabul eden,uygun gören veya katılan her Taraf Devlet

bakımından, onay, kabul uygun görme  veya katılma belgelerinin tevdiinden üç ay sonra

yürürlüğe girer.

 

 5. 3. ve 4. fıkrada ortaya konan bu yöntem, Komitenin Taraf Devletlerin  sayısıyla ilgili 5.

Madde konusundaki  değişikliklere  uygulanmaz. Bu değişiklik önerileri kabul edildikleri anda

yürürlüğe girer.

 

6. Bu maddenin 4. fıkrası gereğince değişikliklerin yürürlüğe girmesinden sonra bu

Sözleşmeye Taraf olan bir  Devlet farklı bir bildirimde bulunmadığı takdirde,

           

(a)   Sözleşmenin değiştirilmiş haline Taraf   kabul edilir;          

(b) Değişikliklerle yükümlü  olmayan  herhangi bir Taraf Devlet bakımından ise,

Sözleşmenin  değiştirilmemiş haline Taraf  kabul edilir.

 

Madde 39: Geçerli Sözleşme Metinleri

 

İşbu Sözleşme; Arapça, Çince,  İngilizce, Fransızca, Rusça ve  İspanyolca hazırlanmıştır.Altı

metin de aynı derecede  geçerlidir.

Madde 40:  Sözleşmenin  Tescili

İşbu Sözleşme, Birleşmiş Milletler Senedinin 102.Maddesi gereğince UNESCO Genel

Müdürü’nün talebiyle Birleşmiş Milletler Sekreteryasına  tescil olunur.

 

_________________________________________________________________

(*)  Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesinin Fransızca’dan çevirisi, sözleşme görüşmelerine

“hükümetler arası uzman” olarak katılan Prof. Dr. M. Öcal Oğuz, İngilizce’den çevirisi ise, Gazi Üniversitesi Türk Halkbilimi

Yüksek Lisans Programından Yeliz Özay tarafından yapılmış, daha sonra iki metin karşılaştırılarak Türkçe metin

oluşturulmuş, bu metin ise, Türkiye’nin UNESCO’daki önceki Daimi Temsilcilerinden E. Büyükelçi Pulat Tacar tarafından yeniden gözden geçirilerek önerilen çeviri metin elde edilmiştir. 





Bakanlık Ana Sayfa | Bakanlık Birimleri | Kültür ve Turizm Bakanlığı Etik Komisyonu | Webmail | Personel Sorgulama

Bu site Kültür ve Turizm Bakanlığı Bilgi Sistemleri Daire Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.